کلاهبرداری با جابه جایی خودرو؛ راهنمای پیشگیری | رهاران

خبرگزاری فارس در گفت‌وگو با محمد مهاجرانی، وکیل پایه یک دادگستری، به شگرد تحویل خودرویی متفاوت از خودروی مورد توافق پرداخته است. این گزارش، اهمیت یک اقدام ساده اما ضروری را یادآوری می‌کند: بررسی معامله باید تا لحظه تحویل خودرو ادامه پیدا کند.

در سناریوی مطرح‌شده در گزارش فارس، خریدار یک خودرو را می‌بیند و برای خرید همان خودرو توافق می‌کند؛ اما در فاصله انجام مراحل انتقال، خودروی دیگری جای آن قرار می‌گیرد. خودروی جایگزین ممکن است ظاهر مشابهی داشته باشد، ولی از نظر کارکرد، سلامت یا ارزش با خودروی نخست متفاوت باشد.

اگر مشخصات دقیق خودروی انتخاب‌شده ثبت نشده باشد، روشن‌کردن اینکه توافق درباره کدام خودرو بوده دشوارتر می‌شود. به همین دلیل، عبارتی مانند «یک دستگاه پژو پارس سفید» برای مستندسازی خرید یک خودروی مشخص کافی نیست.

اگر میان بازدید و تحویل، تعویض پلاک انجام شده است، تغییر پلاک باید در مستندات روشن باشد. پلاک به‌تنهایی جای تطبیق شناسه خودرو را نمی‌گیرد.

گزارش کارشناسی زمانی برای پیگیری معامله مفیدتر است که مشخص باشد کدام خودرو، در چه تاریخی و در چه محدوده‌ای بررسی شده است. پیش از توافق نهایی، گزارش مکتوب بگیرید و وجود شناسه خودرو و مشخصات مرکز یا کارشناس را کنترل کنید.

از کارشناس بخواهید موارد بررسی‌شده، ایرادات مشاهده‌شده و محدودیت‌های بررسی را روشن بنویسد. گزارش تشخیص رنگ را نباید تأیید سلامت کامل موتور، گیربکس و تجهیزات ایمنی تلقی کرد؛ دامنه خدمات کارشناسی را از ابتدا مشخص کنید.

دیدن خودرو با آگاهی از تمام ایرادات آن یکسان نیست. برای کاهش ابهام، وضعیت بدنه، قطعات تعویض‌شده، عیوب اعلامی و نتیجه کارشناسی را به‌صورت مشخص در قرارداد یا پیوست آن بیاورید.

عکس و فیلم نیز می‌توانند به مستندسازی وضعیت کمک کنند؛ به‌ویژه تصاویر بدنه، کابین، کیلومترشمار و شناسه‌های خودرو. فایل‌های اصلی را نگه دارید و در قرارداد مشخص کنید کدام تصاویر و گزارش‌ها جزو پیوست‌های مورد تأیید طرفین هستند.

از عبارت‌های کلی به‌جای شرح وضعیت استفاده نکنید. برای مثال، ثبت «گلگیر جلو سمت راست رنگ‌شده، مطابق گزارش کارشناسی پیوست» از نوشتن «بدنه بازدید شد» روشن‌تر است.

همچنین عدد کیلومترشمار را با ادعای قطعی درباره کارکرد واقعی خودرو یکسان نگیرید.

رسید بانکی را کنار قرارداد، برنامه پرداخت و تأیید دریافت وجه نگهداری کنید. در مستندات هر پرداخت روشن باشد مبلغ بابت کدام معامله و کدام مرحله، مانند پیش‌پرداخت یا تسویه، پرداخت شده است. در صورت امکان، شماره قرارداد و موضوع پرداخت را در توضیحات انتقال وجه نیز درج کنید.

هویت دریافت‌کننده وجه و ارتباط او با معامله باید روشن باشد. اگر حساب متعلق به شخص دیگری است، علت و مستند اختیار دریافت وجه را پیش از پرداخت بررسی کنید.

روشن‌نشدن خودرو یا بروز ایراد فنی چند روز پس از تحویل، به‌تنهایی مشخص نمی‌کند مسئولیت با چه کسی است. زمان ایجاد عیب، وضعیت خودرو هنگام معامله و تحویل، نحوه استفاده و مفاد قرارداد باید بررسی شوند.

در گزارش فارس، تعیین دوره‌ای مانند یک هفته یا 10 روز با توافق فروشنده پیشنهاد شده است. این پیشنهاد را نباید ضمانت قانونی و خودکار همه خودروهای کارکرده دانست. اگر طرفین بر چنین تعهدی توافق دارند، باید مشخص کنند:

اگر ایرادی جدی پیدا شد، پیش از تعمیرات غیرضروری که وضعیت اولیه را تغییر می‌دهد، آن را مستند کنید و درباره حفظ دلیل و اقدام مناسب از متخصص فنی و وکیل راهنمایی بگیرید.

اگر بخشی از اقدامات انتقال با وکالت انجام می‌شود، حدود اختیار، مدت اعتبار وکالت و مهلت انجام تعهدات را روشن کنید. تحویل خودرو نیز باید جداگانه مستند شود:

برای تأخیر در انجام تعهدات می‌توان درباره شرط قراردادی مناسب مشورت کرد؛ اعداد نمونه‌ای که در یک مصاحبه بیان می‌شوند، نرخ قانونی ثابت خسارت نیستند.